Mədəni və bioloji təkamül

Dırnaqların uzanması və bizim onları kəsib qısaldmaq məcburiyyətində olmağımız, insanın bioloji olaraq mədəniləşməklə ayaqlaşa bilməməsinin çox yaxşı göstəricisidir. Vəhşi təbitəd dırnaq bu qədər uzanmır; aşınır. İnsan vəhşi təbiətdən tutub özü ilə mədəni dünyaya gətirdiyi pişiyin belə dırnağını, caynağını kəsməli olur.

Ən geniş mənada mədəni xəstəliklərin səbəb elə bu sürət fərqidir: bioloji təkamülün sürəti kültürəl təkamülün sürətinə çatmır. Xərçəng xəstəliyi şəhərdə yaşayan insanlarda ovçu-toplayıcı olandan daha sıx görülməsinin səbəbi orqanizmin fizioloji olaraq mədəni şərtlərə hələlik tam adaptasiya olmamasıdır.

Bəzilərinə görə, insan özü öz bioloji təkamülünü sürətləndirib, ancaq mədəni-texnoloji təkamül çox daha qabaqda gedir.